Üstün Dökmen'den "Türk mü, Türkiyeli mi?" Tartışmasına Yanıt: "Ben Türküm, Türk Olmak Hiçbir Partinin Tekelinde Değil"
Psikolog ve yazar Prof. Dr. Üstün Dökmen, yayımladığı videoda 'Türk' ve 'Türkiyeli' kavramları üzerinden yürütülen kimlik tartışmalarını değerlendirdi. Kendisini Türk olarak tanımladığını belirten Dökmen, bu kimliğin herhangi bir siyasi partiyle özdeşleştirilmesine karşı çıktı. Farklı kimliklere saygı duyulması gerektiğini vurgulayan Dökmen, toplumsal birlik ve beraberlik çağrısı yaptı.
Psikolog, akademisyen ve yazar Prof. Dr. Üstün Dökmen, 15 Kasım 2026'da YouTube kanalında yayımlanan “Türk mü, Türkiyeli mi?” başlıklı videoda Türkiye'deki kimlik, aidiyet ve vatandaşlık tartışmalarına ilişkin görüşlerini paylaştı.
Siyasi konularda mümkün olduğunca görüş açıklamamaya çalıştığını belirten Dökmen, Cumhuriyet'in ve toplumsal birlikteliğin söz konusu olduğu meselelerde düşüncelerini dile getirmenin gerekli olduğunu söyledi.
“Bazı insanlar Türkiyeli olabilir, ben Türküm”
“Türk” ve “Türkiyeli” kavramları arasındaki tartışmanın uzun yıllardır devam ettiğini belirten Dökmen, bu tartışmanın özellikle 1990'lı yıllardan itibaren daha görünür hâle geldiğini ifade etti.
Eski Başbakan Tansu Çiller'in geçmişte kendisini “Türkiyeli” olarak tanımladığını hatırlatan Dökmen, insanların bu ifadeyi tercih etmesine saygı duyduğunu söyledi.
Ancak kendi kimliğini farklı biçimde tanımladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bazı insanlar Türkiyeli olabilirler. Saygı duyuyorum. Onlar olmaya devam etsinler. Ama naçizane ben Türküm. Ben bir Türküm.”
Dökmen, “Türkiyeli” kavramının kullanılmasına karşı olmadığını ancak kendisinin alışageldiği “Türk” kimliğini değiştirmek istemediğini dile getirdi.
“Türk olmak hiçbir partinin tekelinde değil”
Türk kimliğinin farklı dönemlerde belirli siyasi hareketlerle ilişkilendirildiğini savunan Dökmen, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını belirtti.
1900'lü yılların başlarında Türk kimliğinin İttihatçılıkla, 1970'lerde ise Milliyetçi Hareket Partisi ile özdeşleştirilebildiğini söyleyen Dökmen, bir kişinin kendisini Türk olarak tanımlamasının herhangi bir siyasi görüşe bağlı olduğu anlamına gelmediğini ifade etti.
Dökmen, “MHP'li olmadan da Türk olmak mümkündür. Hiçbir partinin tekelinde değil bu” dedi.
1990'lı yıllardan itibaren Türk kimliğini vurgulayan kişilerin zaman zaman azınlıklara karşı olmakla ilişkilendirildiğini de savunan Dökmen, farklı etnik topluluklara saygı duyduğunu belirtti.
Kürtçe konuşan akrabaları bulunduğunu söyleyen Dökmen, buna rağmen kendi kültürel yetişme biçimi ve aile geçmişi nedeniyle kendisini Türk olarak gördüğünü ifade etti.
“Türk sineması yerine Türkiye sineması demek bana yapay geliyor”
Dökmen, kimlik tartışmalarının kültür ve sanat alanındaki kavramlara da yansıdığını belirtti.
“Türk sineması” ve “Türk tiyatrosu” gibi yerleşik ifadelerin “Türkiye sineması” veya “Türkiye tiyatrosu” biçiminde değiştirilmesini gereksiz bulduğunu söyledi.
Türkan Şoray, Fatma Girik ve Tarık Akan gibi sanatçıları örnek gösteren Dökmen, Türk sineması kavramının uzun yıllardır kullanıldığını hatırlattı.
Türk tiyatrosunun gelişiminde Muhsin Ertuğrul'un rolüne de değinen Dökmen, yerleşik kültürel kavramların değiştirilmesinin kendisine yapay geldiğini ifade etti.
Anadolu'daki kimlik çeşitliliğine değindi
Dökmen, 1970'li yıllarda okuduğunu belirttiği bir kitapta Türkiye'deki etnik ve kültürel toplulukların ayrı ayrı sıralanmasından rahatsızlık duyduğunu anlattı.
Söz konusu kitapta Türkmenlerle Türklerin ayrı kategorilerde gösterildiğini söyleyen Dökmen, bu ayrımı tarihsel ve kültürel açıdan doğru bulmadığını ifade etti.
Özbek, Azerbaycan Türkü, Kırgız ve Kazak topluluklarını da örnek gösteren Dökmen, Türk kimliğinin geniş bir tarihsel ve kültürel bağa sahip olduğunu savundu.
Dökmen'in bu bölümde aktardığı kitap ve topluluk sayıları, kendi hatırladığı bilgilere dayanıyor. Videoda kitabın adı veya yazarı belirtilmediği için söz konusu sınıflandırma bağımsız olarak doğrulanamıyor.
“Birbirimizi sevelim, ayrımcılık olmasın”
Konuşmasının sonunda toplumsal ayrışmalara karşı birlik çağrısı yapan Dökmen, farklı kimliklerin birbirine karşıtlık üzerinden tanımlanmaması gerektiğini söyledi.
Dökmen, görüşlerini şu sözlerle tamamladı:
“Birlik olalım. Birbirimizi sevelim. Birbirimize bağlı olalım. Bağımlı olmayalım ama hasım da olmayalım. Bağlı olalım. Birbirimizi sevelim. Ayrımcılık olmasın.”
Dökmen'in açıklamaları, Türkiye'de vatandaşlık kimliği, etnik aidiyet ve kültürel tanımlamalar üzerinden uzun süredir devam eden “Türk mü, Türkiyeli mi?” tartışmasına kişisel bir değerlendirme niteliği taşıyor.