TÜİK açıkladı: Türkiye ekonomisinin net borçlanma oranı iki katına çıktı
TÜİK'in 2025 yılı Kurumsal Sektör Hesapları verilerine göre Türkiye ekonomisinin net borçlanma ihtiyacının GSYH'ye oranı yüzde 0,9'dan yüzde 1,8'e yükseldi. Hanehalkı tasarruf oranı yüzde 14,3'e çıkarken, Gayrisafi Milli Hasıla cari fiyatlarla yüzde 41,4 artarak 62,3 trilyon liraya ulaştı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Kurumsal Sektör Hesapları verilerini yayımladı. Açıklanan veriler, Türkiye ekonomisinin toplam net borçlanma pozisyonunda bir önceki yıla göre artış yaşandığını, buna karşılık hanehalkı tasarruf oranının sınırlı ölçüde yükseldiğini ortaya koydu.
TÜİK verilerine göre Türkiye ekonomisinin net borç alma pozisyonunun Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı, 2024 yılında yüzde 0,9 iken 2025 yılında yüzde 1,8 oldu.
Böylece toplam ekonominin net borçlanma ihtiyacının milli gelire oranı bir yılda iki katına çıktı.
Söz konusu gösterge, yalnızca kamu borçlanmasını değil, ekonomideki kurumsal sektörlerin toplam net borç verme veya net borç alma durumunu yansıtıyor.
Hanehalkı tasarruf oranı yüzde 14,3'e yükseldi
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de hanehalkı tasarruf oranındaki artış oldu.
Hanehalklarının harcanabilir gelirleri içinden tasarrufa ayırdığı pay, 2024 yılında yüzde 13,9 iken 2025 yılında yüzde 14,3'e yükseldi.
Böylece tasarruf oranında 0,4 puanlık artış kaydedildi.
Hanehalkı tasarruf oranındaki yükseliş, gelirlerin tüketim dışında kalan bölümünün oransal olarak arttığını gösteriyor. Ancak bu veri, bütün hanelerin tasarruf yapabildiği veya tasarruf miktarlarının reel olarak arttığı anlamına gelmiyor.
TÜİK'in açıkladığı verilere göre toplam gayrisafi tasarrufun GSYH'ye oranı ise 2025 yılında yüzde 29,9 olarak gerçekleşti.
Bu oranın sektörel dağılımında mali olmayan şirketler yüzde 15, hanehalkı yüzde 9,1, genel devlet yüzde 4,1 ve mali şirketler yüzde 1,7 pay aldı.
Ekonomide en büyük katma değer payı şirketlerin
Kurumsal sektör hesapları, Türkiye ekonomisinde yaratılan katma değerin hangi sektörlerden kaynaklandığını da ortaya koydu.
Buna göre mali olmayan şirketlerin toplam katma değer içindeki payı 2025 yılında yüzde 55,5 oldu.
Mal ve hizmet üretimi gerçekleştiren mali olmayan şirketler, ekonomide en yüksek katma değer payına sahip kurumsal sektör olarak ilk sırada yer aldı.
Bu sektörü hanehalkı ve hanehalkına hizmet veren kâr amacı olmayan kuruluşlar ile genel devlet izledi.
Veriler, ekonomide yaratılan katma değerin yarısından fazlasının mali olmayan şirketler tarafından oluşturulduğunu gösterdi.
Gayrisafi Milli Hasıla 62,3 trilyon liraya ulaştı
TÜİK verilerine göre Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH), 2025 yılında bir önceki yıla göre cari fiyatlarla yüzde 41,4 artarak 62 trilyon 288 milyar 195 milyon 804 bin liraya yükseldi.
GSMH'deki bu artış, cari fiyatlarla hesaplanan nominal değişimi ifade ediyor. Dolayısıyla yüzde 41,4'lük yükseliş, ekonominin aynı oranda reel büyüdüğü anlamına gelmiyor.
Reel ekonomik büyümenin değerlendirilmesinde fiyat değişimlerinin etkisinden arındırılmış verilerin esas alınması gerekiyor.
Net borçlanma göstergesi ne anlatıyor?
Kurumsal sektör hesaplarında kullanılan net borç verme ve net borç alma göstergesi, bir ekonominin tasarruf ve yatırım dengesi hakkında bilgi veriyor.
Net borç alma pozisyonu, ekonominin toplamda finansman ihtiyacı bulunduğunu gösterirken, net borç verme pozisyonu diğer ekonomilere finansman sağlama kapasitesini ifade ediyor.
TÜİK'in yayımladığı tarihsel verilere göre Türkiye ekonomisi 2019 yılında GSYH'nin yüzde 2'si oranında net borç veren konumdaydı.
Sonraki yıllarda ise farklı oranlarda net borç alan pozisyonlar görüldü. Net borçlanma oranı 2022 yılında yüzde 4,6'ya kadar yükselirken, 2024 yılında yüzde 0,9'a geriledi.
2025 yılında oranın yeniden yüzde 1,8'e yükselmesi, toplam ekonominin net finansman ihtiyacının bir önceki yıla göre arttığını gösterdi.
Kurumsal sektör hesapları; şirketler, mali kuruluşlar, kamu kesimi, hanehalkı ve dış dünya arasındaki ekonomik ilişkileri birlikte değerlendiriyor.
TÜİK, Kurumsal Sektör Hesapları'na ilişkin bir sonraki haber bülteninin 17 Eylül 2027 tarihinde yayımlanacağını duyurdu.