Trump: İran ile görüşmeler "hızlı şekilde" devam ediyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları nedeniyle ABD ile dolaylı müzakereleri askıya aldığı yönündeki haberlerin ardından, Tahran ile görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “İran İslam Cumhuriyeti ile görüşmeler hızla devam ediyor” ifadelerini kullandı.
İran devlet medyasına yakın Tasnim Haber Ajansı ise daha önce, Tahran’ın İsrail’in Lübnan’daki askeri faaliyetleri nedeniyle ABD ile arabulucular üzerinden yürütülen dolaylı görüşmeleri durdurduğunu bildirmişti.
Trump, haberin ardından Amerikan medya kuruluşlarına yaptığı açıklamalarda, İran’ın görüşmeleri askıya aldığına ilişkin kendilerine resmi bir bildirim yapılmadığını söyledi. NBC News’e konuşan Trump, “Bize bu konuda bilgi vermediler” dedi.
ABD Başkanı, görüşmelerde sessizliğin sorun olmayacağını belirterek, “Bence çok fazla konuşuyoruz. Sessiz kalmak çok iyi olur ve bu uzun bir süre de olabilir” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca, görüşmelerin durmasının ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırı başlatacağı anlamına gelmediğini söyledi. ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasının ise süreceğini belirtti.
CNBC’ye yaptığı ayrı bir açıklamada Trump, müzakerelerin sona ermesinin kendisini rahatsız etmediğini ifade etti. Ancak bu açıklamaların ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran ile görüşmelerin sürdüğünü duyurdu.
Tasnim’in haberine göre İran, ABD-İsrail savaşı ve İsrail’in Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine yönelik askeri faaliyetleri nedeniyle Washington ile mesaj alışverişini durdurdu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, X platformundaki açıklamasında Lübnan’ın da ateşkes kapsamına dahil olduğunu belirterek, “Bir cephede yapılan ihlal, tüm cephelerde ateşkesin ihlalidir. ABD ve İsrail, herhangi bir ihlalin sonuçlarından sorumludur” dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmaeil Baqaei de ABD’nin ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü. Baqaei, İran’ın ulusal güvenliğini korumak için gerekli gördüğü her türlü önlemi alacağını söyledi.
ABD Merkez Komutanlığı ise hafta sonu İran’daki bazı askeri hedeflerin vurulduğunu açıkladı. CENTCOM, saldırıların İran’ın “saldırgan eylemlerine” karşılık olarak düzenlendiğini ve hedefler arasında hava savunma sistemleri, bir yer kontrol istasyonu ve gemiler için tehdit oluşturduğu belirtilen insansız hava araçlarının bulunduğunu duyurdu.
İran Devrim Muhafızları ise ABD saldırılarına karşılık olarak ABD tarafından kullanılan bir hava üssünü hedef aldığını açıkladı. Hedef alınan üssün adı belirtilmedi. Kuveyt’te ise hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı devreye sokulduğu bildirildi.
Bölgedeki gerilim enerji piyasalarına da yansıdı. Tasnim’in İran’ın görüşmeleri durdurduğu yönündeki haberinin ardından petrol fiyatlarının varil başına 5 dolardan fazla yükseldiği aktarıldı.
Haberde ayrıca İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen kapatma ve Bab el-Mandeb Boğazı dahil “diğer cepheleri” harekete geçirme ihtimaline ilişkin uyarılara yer verildi. Hürmüz Boğazı petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatı açısından, Bab el-Mandeb Boğazı ise Süveyş Kanalı’na giden deniz trafiği açısından kritik önemde görülüyor.
ABD ve İran arasında Nisan ayı başından bu yana yürürlükte olan ateşkese rağmen taraflar arasında zaman zaman karşılıklı saldırılar yaşanıyor. Pakistan’ın ise daha kalıcı bir anlaşma için arabuluculuk çabalarını sürdürdüğü bildiriliyor.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Hizbullah’a karşı operasyonlar kapsamında birliklerin Lübnan içlerine daha fazla ilerlemesi yönünde talimat verdiği belirtilirken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İsrail ve Lübnan arasında kademeli gerilimi azaltmayı hedefleyen diplomatik temaslarda bulunduğu aktarıldı.