Staj ve çıraklık mağdurları için Meclis'e ikinci teklif: Sigorta başlangıcı değişecek mi?
Staj ve çıraklık dönemlerinin emeklilik başlangıcına sayılmasını isteyen vatandaşları ilgilendiren ikinci kanun teklifi TBMM'ye sunuldu. DEM Parti milletvekillerinin 4 Kasım'daki teklifinin ardından, Mersin Milletvekili Talat Dinçer'in 12 Kasım'da kayda giren teklifinde de geçmiş sürelerin borçlanılarak sigorta başlangıcına dahil edilmesi öngörülüyor. Her iki teklif de henüz yasalaşmadı.
Staj ve çıraklık dönemlerinde sigorta kaydı yapılmasına rağmen bu süreleri emeklilik başlangıcında kullanamayan vatandaşların talepleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündeminde yer almaya devam ediyor.
4 Kasım'da DEM Parti milletvekilleri Sezai Temelli ve Gülistan Kılıç Koçyiğit tarafından sunulan 2/4004 esas numaralı kanun teklifinin ardından, 12 Kasım'da aynı soruna yönelik yeni bir teklif daha TBMM kayıtlarına girdi.
Mersin Milletvekili Talat Dinçer'in hazırladığı 2/4047 esas numaralı teklif, Mesleki Eğitim Kanunu, İşsizlik Sigortası Kanunu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda değişiklik yapılmasını öngörüyor.
Teklifin temel amacı, staj ve çıraklık dönemlerinde yapılan sigorta bildirimlerinin emeklilik başlangıcında da dikkate alınmasını sağlamak.
Mevcut uygulamada stajyer ve çıraklar için yapılan sigorta bildirimleri genellikle iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kollarını kapsıyor. Bu nedenle söz konusu süreler, emeklilikte esas alınan uzun vadeli sigorta başlangıcı olarak kabul edilmiyor.
Bu durum, özellikle 8 Eylül 1999 öncesinde staj veya çıraklık sigortası girişi bulunan ancak uzun vadeli sigorta başlangıcı daha sonraki tarihe denk gelen kişiler açısından tartışma konusu olmayı sürdürüyor.
Geçmiş süreler için üç aylık başvuru önerisi
Yeni teklifin en dikkat çekici maddesi, geçmiş staj ve çıraklık sürelerine borçlanma hakkı tanınması.
Teklifin 4. maddesine göre kapsamda bulunan kişiler, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde başvurmaları ve geçmiş süreleri için borçlanma yapmaları hâlinde bu dönemleri sigorta başlangıç tarihinin hesabında kullanabilecek.
Düzenleme yalnızca çırakları değil, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencileri, belirli stajyerleri, kamu destekli projelerde görev alan kursiyerleri ve yükseköğretimde kısmi zamanlı çalışan öğrencileri de kapsayacak biçimde hazırlanmış durumda.
Teklifte ayrıca bazı sigorta primlerinin İşsizlik Sigortası Fonu yerine ilgili işverenler tarafından karşılanmasına yönelik değişiklikler bulunuyor.
İki ayrı teklif Meclis'te
DEM Parti milletvekillerinin 2/4004 sayılı teklifi ile Talat Dinçer'in 2/4047 sayılı teklifi, geçmiş staj ve çıraklık sürelerinin emeklilik başlangıcına etkisi konusunda benzer düzenlemeler öneriyor.
Ancak bunlar iki ayrı kanun teklifi. Birinin sunulması diğerinin kabul edildiği veya tekliflerin birleştirildiği anlamına gelmiyor.
Staj ve çıraklık sigortası emeklilik başlangıcı sayılmaya başladı mı?
Hayır. Her iki teklif de yasama sürecinde bulunuyor.
Kanun tekliflerinin sunulmuş olması, mevcut sigorta başlangıcı kurallarını değiştirmiyor. Üç aylık borçlanma başvuru süresi de henüz başlamadı.
Düzenlemelerin hayata geçebilmesi için TBMM'de kabul edilmesi ve kanunlaşması gerekiyor.
Staj ve çıraklık mağdurlarının uzun süredir gündeme getirdiği talepler açısından yeni teklif, Meclis'teki girişimlerin devam ettiğini gösteriyor. Ancak emeklilik koşullarında fiilî bir değişiklik olup olmayacağı, yasama sürecinin sonucuna bağlı olacak.
Kaynaklar: TBMM 2/4004 ve 2/4047 esas numaralı kanun teklifleri.