SGK prim borçları için aylıklardan kesinti dönemi başladı

Sosyal Güvenlik Kurumu, prim borçlarının gelir ve aylıklardan tahsil edilmesine ilişkin usulleri belirleyen 2026/19 sayılı Genelge'yi yayımladı. Düzenleme kapsamında, belirli SGK borçları emekli, malullük, dul ve yetim aylıklarından kişinin onayı veya icra takibi aranmadan kesilebilecek. Standart kesinti oranı yüzde 10 olarak uygulanacak.

Sosyal Güvenlik Kurumu, gelir ve aylık alan kişilerin geçmiş dönem prim borçlarının tahsilatına ilişkin yeni uygulamanın ayrıntılarını açıkladı.

24 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/19 sayılı Genelge, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na 2025 yılında eklenen Ek 24’üncü maddenin nasıl uygulanacağını düzenliyor.

Yeni uygulama, SGK’den gelir veya aylık alan herkesin maaşından otomatik kesinti yapılacağı anlamına gelmiyor. Kesinti yalnızca kişinin kendi sigortalılığından veya hak sahibi olduğu sigortalının geçmiş dönemlerinden kaynaklanan ve genelge kapsamına giren borçların bulunması hâlinde uygulanacak.

Onay ve icra takibi aranmayacak

Genelgeye göre kapsamdaki prim borçları, borçlunun ayrıca onayı alınmadan ve icra takibi başlatılmadan SGK tarafından bağlanan gelir veya aylıklardan tahsil edilebilecek.

Uygulama şu ödemeleri kapsayabilecek:

Emekli ve yaşlılık aylıkları

Malullük ve vazife malullüğü aylıkları

Sürekli iş göremezlik gelirleri

Dul ve yetimlere bağlanan ölüm gelirleri ve aylıkları

Kişinin emeklilik veya aylık bağlanma tarihinden önceki döneme ait GSS ve prim borçlarının sonradan tespit edilmesi durumunda da kesinti yapılabilecek.

Dul ve yetim aylıklarından hangi durumda kesinti yapılacak?

Aktif sigortalı olduğu sırada hayatını kaybeden kişinin geçmiş dönemlerden kalan prim borçları, belirli şartlar altında eşine, çocuklarına veya anne ve babasına bağlanan ölüm aylıklarından tahsil edilebilecek.

Dul veya yetim aylığı alan kişinin kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borcu bulunması hâlinde de aldığı ölüm aylığından kesinti yapılabilecek.

Ancak vefat eden kişinin borcu nedeniyle, o kişiden dul veya yetim aylığı almayan bir yakının başka bir sigortalılıktan aldığı aylığa kesinti uygulanamayacak. Aynı şekilde borç, hak sahibinin kendi çalışmasına bağlı emekli aylığına veya başka bir kişiden aldığı ölüm aylığına aktarılamayacak.

Kesinti oranı yüzde 10 olacak

Kanunda aylıklardan yapılacak kesintinin yüzde 25’i aşamayacağı hükme bağlandı.

SGK Genelgesi’nde ise standart kesinti oranı, gelir veya aylığın yüzde 10’u olarak belirlendi. Buna göre normal uygulamada aylığın yüzde 10’u kesilecek; yüzde 25 oranı kanuni üst sınır olarak geçerli olacak.

Bu nedenle kesintilerin genel olarak “yüzde 10 ile yüzde 25 arasında” uygulanacağı ifadesi tam olarak doğru değil. Genelgede belirlenen standart oran yüzde 10.

Hangi borçlar kapsamda?

Gelir ve aylıklardan kesinti yoluyla tahsil edilebilecek başlıca borçlar şöyle:

Genel Sağlık Sigortası prim borçları

Bağ-Kur kapsamındaki prim borçları

İsteğe bağlı sigortalılık borçları

Topluluk ve tarım sigortalılığı borçları

Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki prim borçları

Bazı kamu görevlisi borçlanmaları ve kesenek borçları

İntibak düzeltmelerinden kaynaklanan belirli borçlar

Genelge, prim ve prime ilişkin borçları kapsıyor. Her türlü kamu veya özel borcun emekli aylığından doğrudan kesilebilmesine yönelik genel bir yetki getirmiyor.

Bazı aylıklar kapsam dışında

SGK tarafından ödenmesine rağmen sosyal güvenlik mevzuatındaki gelir veya aylık tanımına girmeyen bazı ödemelerden kesinti yapılmayacak.

Başarılı sporculara bağlanan aylıklar, terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması kapsamında ödenen aylıklar ile bazı özel kanunlara göre Hazineden karşılanan ödemeler kapsam dışında tutuldu.

Birden fazla borç bulunursa en eski borçtan başlanacak

Kişinin birden fazla prim borcu bulunması hâlinde kesintiler, zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanarak gerçekleştirilecek.

Nafaka alacakları öncelikli olacak. SGK tarafından daha önce yapılan yersiz veya fazla ödeme kesintilerinin bulunması hâlinde de tahsilat sıralaması genelgede belirtilen kurallara göre uygulanacak.

Kesintiye itiraz edilebilecek

Maaşından yanlış veya haksız kesinti yapıldığını düşünen kişiler, borcun türüne göre ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine başvurabilecek.

GSS borçlarına ilişkin itirazlar kişinin son ikametgâhının bulunduğu SGK birimine, diğer sigortalılık borçlarına ilişkin itirazlar ise sigortalılık dosyasının bulunduğu müdürlüğe yapılacak.

Yanlış veya yersiz tahsil edildiği belirlenen tutarlar SGK tarafından iade edilecek.