Reklam Yatırımları İlk Altı Ayda 45 Milyar TL'yi Aştı
Türkiye 2023 yılı ilk altı aylık Tahmini Medya ve Reklam Yatırımları Raporu'na göre toplam yatırımlar önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 79'un üzerinde artarak 45,29 milyar TL'ye ulaştı. Medya yatırımlarında en büyük pay yüzde 65,87 ile dijital medyaya ayrılırken oransal olarak en fazla büyüyen mecralar sırasıyla açıkhava, radyo ve televizyon oldu. Organize medya yatırımları ise 30,96 milyar TL'ye ulaştı, dijital yüzde 44,77 TV ise yüzde 42,10 ile liderliği paylaştı.
Reklamcılar Derneği (RD), Reklamverenler Derneği (RVD), İnteraktif Reklamcılık Derneği (IAB), Açıkhava Reklamcıları Vakfı (ARVAK), Ulusal Radyo Yayıncıları Derneği (URYAD) ve Mobil Mecralar Araştırma Pazarlama ve Reklamcılık Derneği (MMA TR) adına bağımsız danışmanlık şirketi Deloitte tarafından hazırlanan Türkiye’de Tahmini Medya ve Reklam Yatırımları Raporu’na göre 2023’ün ilk altı ayında medya ve reklam yatırımları 45 milyar 290 milyon TL oldu. Bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 79,25’lik bir büyüme yaşanan sektörde medya yatırımları 37 milyar 510 milyon TL olurken; yapım, baskı, reklamveren hizmet bedeli gibi reklam yatırımları ise 7 milyar 780 milyon TL’ye ulaştı.
2023 ilk altı ayda tüm mecralar büyüme gösterdi
Toplam medya yatırımlarının yüzde 26,02’sini oluşturan TV yatırımları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 79,61 oranında büyüyerek 9 milyar 760 milyon TL oldu. Yüzde 40,22 büyüyen basın yatırımları ise 350 milyon TL ile toplam yatırımlar içinde yüzde 0,93’lük bir pay elde etti. Toplam payı yüzde 5,43 olan açıkhava yatırımları dönemin en fazla büyüyen mecrası olarak toplam 2 milyar 40 milyon TL’lik hacme ulaşırken, ikinci en hızlı büyüyen radyo yatırımları 580 milyon TL ile yüzde 1,55’lik bir paya sahip oldu.
Pandemiden en fazla etkilenen mecralardan olan sinema ise 2023’ün ilk altı ayında yüzde 60,82’lik bir artışla 70 milyon TL yatırıma erişti. Sinemanın toplam medya yatırımları içindeki payı yüzde 0,19 oldu.
Dijital yatırımlar yükselişini koruyor, en büyük pay mobilde
2023’ün ilk altı ayında dijitale yapılan reklam yatırımları, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 75,59 büyüyerek toplam 24 milyar 710 milyon TL oldu. Böylece dijitale aktarılan bütçe, toplam yatırımların yüzde 65,87’sine erişti.
Yatırımların en büyük bölümü gösterim ya da tıklama bazlı uygulamalar ile video formatlara ayrılırken sosyal medya reklamları toplam dijital reklam yatırımlarının yüzde 45,29’unu oluşturdu. Dijital medya reklamlarının yüzde 77’si mobil cihazlarda yapılırken, influencer’larla gerçekleştirilen kampanya, tanıtım ve içerik anlaşmalarının toplam hacmi, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla üç katın üzerinde büyüyerek 1 milyar 710 milyon TL’ye ulaştı.
Instagram etkisi
Türkiye'de 18 yaş ve üzeri sosyal medya kullanıcılarının nüfusa oranı yüzde 73 (59 milyon kişi). Kullanıcı başına aylık sosyal medya kullanımında ilk sırayı 21 saat 24 dakika ile Instagram alıyor. 20 saat 54 dakika ile ikinci olan TikTok'u sırasıyla YouTube, WhatsApp ve Facebook izliyor. Sosyal medyada influencerları takip etme oranı ise yüzde 11.7.
Dijital reklam yatırımları ve dijital reklamcılık pazarı
Reklamcılar Derneği’ne göre Influencer pazarlama, 2022'den 2023 H1'e %176 büyüme göstererek dikkat çeken bir artış göstermiştir. Bu, markaların influencer işbirliklerine daha fazla yatırım yaptığını göstermektedir.
• Dijital ses reklamları da büyümeye devam etmekte ve %183,97'lik bir büyüme oranı ile
dikkat çekmektedir.
• Connected TV %359’luk büyüme ile en çok yatırım yapılan dijital kanal olmuştur.
• Oyun içi sponsorluklar ise önemli bir yatırım alanı olarak görünmektedir. Mobil
oyunlar, mobil cihazların yaygınlaşması ve sürekli olarak gelişen grafik ve deneyimlerle
büyük bir popülerlik kazanmıştır. Geçen yıla oranla %150 büyüyen mobil oyun sektörü,
geniş bir kitleye ulaşma potansiyeli olarak reklamverenler tarafından fark edilir hale
gelmiştir. Bu nedenle mobil oyun içi reklamların artması ve oyun içi sponsorlukların
büyümesi beklenmektedir.
• Sonuç olarak, dijital medya alanında influencer pazarlama, ses reklamları ve mobil
odaklı stratejilerin büyüme trendine devam ettiği görülmektedir. Markalar, tüketiciye
ulaşmak ve dikkat çekmek için bu alanlara daha fazla yatırım yapmaktadır. Mobile
yönelik reklamlar da hala büyümeye devam etmekte ve dijital medya yatırımlarının
büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Bu veriler, dijital pazarlamacıların stratejilerini
gözden geçirmeleri ve mobil ve diğer dijital mecralara odaklanmaları gerektiğini
göstermektedir.
• 2022 ve 2023 yarıyılları arasındaki dijital yatırımları ve reklamın yayınlandığı cihaz
türlerini analiz ederken, yapay zeka kullanımının yaygınlaşması, mobil oyunların ön
plana çıkması ve yeni pazarlama teknolojileri de dikkate alınmaktadır: Yapay zeka (YZ),
reklamcılık ve pazarlama alanında büyük bir etki yaratmakta, reklam hedefleme,
kişiselleştirme ve içerik önerileri gibi alanlarda kullanılabilmektedir. Veri analizi ve
müşteri davranışlarını anlama konusunda YZ, daha etkili ve verimli pazarlama
stratejilerinin geliştirilmesine yardımcı olmaktadır. Bu da reklam yatırımlarının daha iyi
bir getiri sağlamasına katkı sağlayabilmektedir.
Türkiye'de 170 bin kadar influencer olduğu tahmin ediliyor.
Instagram’daki influencerların yüzde 64'ünü kadın, yüzde 36'sını erkek kullanıcılar oluştururken kadın kullanıcı oranı Facebook'ta yüzde 25, TikTok'ta yüzde 48 seviyesinde.
Geçen yıl influencer işbirlikleri için en fazla kullanılan platform yüzde 97.7 ile Instagram oldu. Yüzde 48.8 ile ikinci sıradaki YouTube’u, yüzde 46.5 ile TikTok izledi.
Yaşa göre incelendiğinde TikTok'taki influencerların yüzde 41.3'ü 18-24 yaş, yüzde 38.5'i 13-17 yaş aralığında. YouTube'da ağırlık yüzde 52.6 ile 18-24 yaş aralığında. Instagram'da ise kullanım 18-24 yaş için yüzde 31.3, 25-34 yaş için yüzde 41.9 seviyesinde.
Vergi istisnası
Creatorden'in raporuna göre, geçen yıl markaların yüzde 35'i influencer pazarlaması için 2 milyon liradan fazla bir bütçe ayırdı. Markaların yüzde 18'inin pazarlama bütçesi 5 milyon liranın üzerinde.
Influencerlar firmalarla yaptıkları anlaşmalar dahilinde en fazla paylaşım karşılığı ücret alıyor. Satış komisyonu, ücretsiz ürün ya da indirim kodu alanlar da mevcut. Erişim, etkileşim ve izlenmeye dayalı performans bazlı ödeme de bir diğer yöntem.
Ekim 2021'de yürürlüğe giren kanuna göre, bu yolla gelir elde edenler, Türkiye'de kurulu bir bankada özel bir hesap açıyor ve banka bu hesaba yapılan ödemelerden yüzde 15 oranında stopaj kesintisi yapıyor. Bu kapsamda elde edilen kazançların 2022 yılı için 880 bin lirası gelir vergisinden istisnaydı. Bu tutar, 2023 yılında 1 milyon 900 bin liraya çıkarıldı.
Stopaj oranı yüzde 15 olarak sabit olup 1 milyon 900 bin liraya kadar değişmiyor. Ayrıca bu gelirler KDV'ye de tabi olmuyor. Ancak istisnadan faydalanmak için paranın açılan özel hesaba gelmesi şart.
Bu istisnadan faydalanmak için gelirlerin 1 Ocak 2022 tarihinden sonra elde edilmesi gerekiyor.
Vergi uzmanı Nedim Türkmen, yaklaşık 40 bin sosyal medya yayıncısı hakkında daha önceki yıllara ilişkin vergi incelemelerinin olduğu bilgisini verdi.
Bakanlığın Eylül 2022'de yaptığı açıklamada, 50 bin kişinin sosyal medya yayıncısının vergisel yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmediği duyurulmuştu. Vergi uzmanı Türkmen, yeni yasayla birlikte sistemin kolaylaştırıldığı ve iyi işlediği görüşünde.
Tahmini Medya ve Reklam Yatırımları Raporunun tamamına ulaşmak için tıklayınız.