Peynirde üretim ve etiketleme kuralları değişti: Eski kaşar, çeşnili peynir ve süt türü bilgisine yeni düzenleme

Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği yenilendi. Çeşnili peynirlerde kullanılabilecek malzemelerin oranları sınırlandırılırken farklı hayvan sütlerinden üretilen peynirlerin etiketlerinde yeni bilgilendirme kuralları getirildi. Mevcut üreticilere 30 Nisan 2027'ye kadar uyum süresi tanındı.

Türkiye'de peynir üretimi ve satışına ilişkin kuralları belirleyen yeni tebliğ, 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 2026/24 sayılı Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 2015 yılından bu yana uygulanan düzenlemenin yerini aldı.

Yeni metin, peynirlerin üretiminde kullanılabilecek bileşenlerden etiketlerde yer alması gereken bilgilere kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Tüketiciyi doğrudan ilgilendiren düzenlemeler arasında çeşnili peynirlerin içeriği, süt türünün belirtilmesi ve bazı peynir adlarının kullanılma koşulları bulunuyor.

Çeşnili peynirlerde oran sınırı

Tebliğe göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı en fazla yüzde 6 olabilecek.

Çeşnili taze peynirlerde ise bu oran yüzde 15'e kadar çıkabilecek.

Fındık, fıstık, badem ve ceviz gibi sert kabuklu ürünlerin kullanımına ilişkin özel koşullar da belirlendi.

Belirli peynir türlerinde bu malzemelerin tane veya parça hâlinde kullanılması gerekirken ezme ve püre şeklinde kullanılmasına izin verilmeyecek.

Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde de ilave şeker oranının belirtilmesi zorunlu olacak.

Farklı sütlerden üretilen peynirler nasıl etiketlenecek?

Yeni düzenleme, peynir üretiminde kullanılan hayvan sütlerinin tüketiciye nasıl bildirileceğini de ayrıntılandırıyor.

Birden fazla hayvan türünün sütü kullanılarak üretilen peynirlerde, sütlerin hangi hayvanlardan elde edildiği ürün adının yanında belirtilecek.

Bu bilgiler kullanılan süt miktarına göre çoktan aza doğru sıralanacak.

Karışık süt kullanılan ürünlerde tüketiciyi tek bir hayvan türü kullanıldığı izlenimine yöneltebilecek görsellerin kullanılmasına izin verilmeyecek.

Peynirin yağlılık sınıfının ürün adıyla aynı büyüklükte ve kolay görülebilir biçimde yazılması da zorunlu tutuluyor.

Eski kaşar adı için en az 120 gün

Tebliğde, en az 120 gün olgunlaştırılan kaşar peynirlerinde “eski” ifadesinin kullanılabileceği belirtiliyor.

Bu hüküm, ürünün olgunlaştırma süresinin etiket üzerindeki tanımla uyumlu olmasını amaçlıyor.

Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerin etiketlerinde üretim tarihinin ve olgunlaştırma süresinin belirtilmesine ilişkin kurallar da yer alıyor.

Yeni tebliğde süt yağı dışındaki hayvansal yağlar ve bitkisel yağların peynir üretiminde kullanılamayacağı hükmü korunuyor. Bitkisel yağ kısıtlaması ilk kez bu düzenlemeyle getirilmiş değil; önceki tebliğde de benzer bir yasak bulunuyordu.

Bu nedenle değişikliği yalnızca “peynire bitkisel yağ yasaklandı” şeklinde sunmak, önceki mevzuatı göz ardı eden eksik bir anlatım olur.

Üreticilere 30 Nisan 2027'ye kadar süre

Yeni tebliğ yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Ancak mevcut işletmelerin yeni kurallara uyum sağlaması için 30 Nisan 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.

Bu süre boyunca mevcut üreticilere ilişkin önceki tebliğ hükümlerinin uygulanmasına devam edilecek.

Belirlenen tarihten önce piyasaya sunulan bazı peynirlerin raf ömrü sonuna kadar satışına izin verilirken, dilimlenebilir eritme peynirleri için özel sınırlamalar getirildi.

Düzenleme, tüketicilerin ürün etiketlerinden daha açık bilgi alması ve üretim standartlarının belirginleştirilmesi açısından önem taşıyor.

Kaynaklar: Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (2026/24) – tam mevzuat metni · 10 Kasım Resmî Gazete düzenlemeleri.