Merkez Bankası tahmini yine yükseltti: Enflasyonda hedef ile beklenti arasındaki makas açılıyor
TCMB, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltti. Ancak piyasa daha da yukarısını görüyor: Ağustos ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde yıl sonu beklentisi yüzde 29,43'e çıktı. Enflasyon tahminlerinin art arda yukarı yönlü revize edilmesi, ücretlinin alım gücü ve ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadelede çizdiği yol haritasını yeniden tartışmaya açtı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) enflasyona ilişkin hesabı bir kez daha değişti.
TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın açıkladığı yılın üçüncü Enflasyon Raporu'nda, 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltildi. Bankanın 2026 için belirlediği yüzde 24'lük ara hedef ise değiştirilmedi.
Böylece hedef ile gerçekleşmesi beklenen enflasyon arasındaki mesafe büyürken, piyasanın beklentisi Merkez Bankası tahmininin de üzerine çıktı.
TCMB'nin 14 Ağustos'ta yayımladığı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde 2026 yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 29,21'den yüzde 29,43'e yükseldi. Ankete finans ve reel sektörden toplam 68 katılımcı yanıt verdi.
Tahminler neden sürekli yukarı gidiyor?
Asıl dikkat çeken nokta ise yalnızca yüzde 28 rakamı değil, 2026'ya ilişkin beklentilerin son dönemlerde sürekli yukarı yönlü güncellenmesi.
Merkez Bankası Kasım 2025'te 2026 yılı sonunda enflasyonun yüzde 13 ile 19 arasında gerçekleşmesini bekliyordu. Şubat 2026 Enflasyon Raporu'nda bu bant yüzde 15-21'e çıktı. Mayıs ayında ise yıl sonu tahmini yüzde 26 olarak açıklandı. Ağustos raporuyla birlikte tahmin yüzde 28'e yükseltildi.
Başka bir ifadeyle, enflasyon düşüyor olsa bile daha önce öngörülen hızda düşmüyor.
Bu durum ekonomide yalnızca teknik bir tahmin hatası tartışması yaratmıyor. Enflasyon beklentilerinin sürekli yüksek kalması; fiyatlama davranışlarından ücret taleplerine, kira artışlarından şirketlerin maliyet hesaplarına kadar geniş bir alanda geleceğe ilişkin beklentileri etkiliyor.
Ekonomi literatüründe, enflasyon beklentilerinin hedeflenen seviyelere yaklaşmak yerine uzun süre yüksek kalması “beklentilerin çıpasının zayıflaması” ve merkez bankasının hedeflerine ilişkin güvenilirlik sorunu üzerinden değerlendiriliyor. OECD de resmi enflasyon hedefi ile piyasa beklentileri arasındaki farkı merkez bankası güvenilirliğinin ölçülerinden biri olarak ele alıyor.
Hedef yüzde 24, tahmin yüzde 28, piyasa yüzde 29,43
Ortaya çıkan tablo üç farklı rakamı beraberinde getiriyor:
Merkez Bankasının 2026 ara hedefi yüzde 24.
Merkez Bankasının 2026 yıl sonu tahmini yüzde 28.
Piyasanın 2026 yıl sonu beklentisi ise yüzde 29,43.
Bu fark, ekonomi yönetiminin hedeflediği enflasyon patikası ile piyasanın beklediği gerçekleşme arasındaki mesafenin henüz kapanmadığını gösteriyor.
Vatandaşın meselesi tahminden çok alım gücü
Enflasyon tartışmasının vatandaş açısından en önemli boyutu ise tahmin tablolarından çok maaşın ne kadar mal ve hizmet satın alabildiği.
Nominal ücret artışının enflasyonun altında kalması durumunda çalışanın reel satın alma gücü azalıyor. Bu nedenle yıl başında ya da ücret belirleme döneminde kullanılan enflasyon varsayımı, daha sonra gerçekleşen enflasyonun altında kalırsa aradaki fark doğrudan ücretlinin alım gücüne yansıyabiliyor.
Bu noktada Türkiye'de resmî enflasyon verilerinin vatandaşın günlük hayatta karşılaştığı hayat pahalılığını ne ölçüde yansıttığına ilişkin tartışmalar da önemini koruyor.
Merkez Bankasının tahminlerini art arda yukarı yönlü revize etmesi ise bu tartışmaya yeni bir boyut ekliyor: Bugün ücret ve gelir politikaları hangi enflasyon rakamına göre şekilleniyor, yıl sonunda ortaya çıkacak gerçek tablo ne olacak?
Karahan enerji ve gıda fiyatlarını işaret etti
TCMB Başkanı Fatih Karahan, tahmindeki yukarı yönlü değişimde motorin, doğal gaz, enerji dışı emtia ve gıda fiyatlarına ilişkin varsayımların etkili olduğunu belirtti.
Jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki oynaklık da Merkez Bankasının enflasyon görünümünde yukarı yönlü risk olarak değerlendirdiği başlıklar arasında bulunuyor.
Banka buna rağmen dezenflasyon sürecinin devam edeceği görüşünde. TCMB'nin yeni patikasında enflasyonun 2027 sonunda yüzde 15'e, 2028 sonunda yüzde 9'a gerilemesi ve daha uzun vadede yüzde 5'lik hedefe yaklaşması öngörülüyor.
Ancak Ağustos 2026 itibarıyla tablo açık: Enflasyon düşüyor, fakat daha önce hesaplanandan daha yavaş; tahminler yükseliyor ve piyasa hâlâ Merkez Bankasından daha yüksek bir yıl sonu enflasyonu bekliyor.