Kıbrıs'ta liderler yeniden masadaydı: Güven artırıcı önlemlerde yeni uzlaşı çıkmadı
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, BM ara bölgesinde yaklaşık bir saat süren görüşmede güven artırıcı önlemler ve müzakere yöntemini ele aldı. Yeni güven artırıcı önlemler konusunda uzlaşma sağlanamazken taraflar 17 Eylül'de yeniden bir araya gelecek. Hristodulidis ise geçmiş müzakerelerdeki yakınlaşmaları derleyen BM belgesinin birkaç gün içinde tamamlanmasını beklediklerini açıkladı.
Kıbrıs sorununa ilişkin temaslarını yoğunlaştırma kararı alan KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, Birleşmiş Milletler ara bölgesinde yeniden bir araya geldi.
BM İyi Niyet Misyonu’nun ev sahipliğinde gerçekleştirilen görüşme saat 10.30’da başladı ve yaklaşık bir saat sürdü. BM, toplantının liderlerin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu haftası kapsamında New York’a yapmaları beklenen ziyaret öncesinde gerçekleştirildiğini duyurdu.
İki lider 26 Ağustos’taki yaklaşık üç saatlik görüşmelerinin ardından haftada en az bir kez, gerekli görülmesi halinde daha sık buluşma konusunda anlaşmıştı.
Erhürman: Yeni güven artırıcı önlemlerde uzlaşamadık
Görüşmenin ardından yazılı açıklama yapan Erhürman, toplantının ana başlıklarının Güven Artırıcı Önlemler ve müzakere metodolojisi olduğunu belirtti.
Erhürman, görüşmenin önemli bölümünde yeni güven artırıcı önlemlerin ele alındığını ancak tarafların bu konuda yeni bir uzlaşmaya varamadığını açıkladı.
Erhürman ayrıca Rum tarafının bazı iç ve dış girişimlerinin mevcut güven ortamını zedelediğini düşündüklerini Hristodulidis’e aktardıklarını belirtti.
Sürecin ileri taşınabilmesi için BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in daha önce sözünü ettiği “elverişli iklimin” oluşturulması gerektiğini vurgulayan Erhürman, bunun hem yeni güven artırıcı önlemlerin hayata geçirilmesini hem de güveni zedeleyen adımlardan uzak durulmasını gerektirdiğini savundu.
Erhürman’ın son günlerde dile getirdiği eleştiriler arasında KKTC’de yapılması planlanan bazı uluslararası etkinliklerin engellenmeye çalışıldığı iddiası, kuzeydeki mülkiyet dosyaları ve Rum yönetiminin İsrail ile geliştirdiği ilişkiler bulunuyor. Bu değerlendirmeler Türk tarafının görüşünü yansıtıyor.
Hristodulidis: Bazı konularda ortak anlayış var
Hristodulidis ise görüşmenin kısa ancak içerik açısından önemli olduğunu belirterek tarafların metodoloji, esas ve güven artırıcı önlemler üzerinde çalışmaya devam ettiğini söyledi.
Rum lider, bazı başlıklarda ortak anlayış oluştuğunu, bazı konularda ise görüş ayrılıklarının sürdüğünü ifade etti.
Hristodulidis ayrıca, Kıbrıs sorununa ilişkin geçmiş müzakerelerde elde edilen yakınlaşmaları ve uzlaşı noktalarını derleyen BM belgesinin “birkaç gün içinde” tamamlanmasını beklediklerini açıkladı.
Belgenin tamamlanmasının ardından New York’ta BM Genel Sekreteri veya Kıbrıs Kişisel Temsilcisi ile ortak bir görüşme yapılabileceğini söyledi ancak böyle bir toplantının henüz kesinleşmediğini vurguladı.
Hristodulidis, kendi görüşünün Rum tarafının müzakerelere 2017’de Crans-Montana’da kaldığı yerden yeniden başlamaya hazır olduğu yönünde olduğunu da ifade etti.
Ortak açıklama yayımlanmadı
26 Ağustos’taki toplantının aksine 9 Eylül görüşmesinin ardından iki lider adına ortak bir açıklama yapılmadı.
BM ise yaptığı açıklamada görüşmenin gerçekleştiğini doğrulamakla yetindi ve Genel Sekreter Guterres’in daha önce güven artırıcı önlemler, metodoloji ve müzakerelerin içeriği konusunda yeterli hazırlık yapılmasının ardından yeni bir genişletilmiş 5+1 toplantısı düzenleme niyetini hatırlattı.
Yeni görüşme 17 Eylül’de
Erhürman ile Hristodulidis’in bir sonraki görüşmesinin 17 Eylül Perşembe günü saat 11.00’de yine BM ara bölgesinde yapılacağı açıklandı.
BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguín’in sağlık sorunları nedeniyle planlanan New York ve Kıbrıs ziyaretlerini iptal ettiği bildirildi. Holguín’in iki taraf ve temsilcileriyle temaslarını sürdürdüğü ve Guterres’i telefonla bilgilendireceği açıklandı.
Kıbrıs dosyasında bundan sonraki kritik başlıklar; BM’nin yakınlaşmalar belgesinin tamamlanması, 17 Eylül’deki yeni liderler görüşmesi ve New York’ta ortak bir temasın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği olacak.