Fon krizinde kritik düzenleme Meclis'te kabul edildi: 1 milyon lira ödeme garanti değil
TBMM Genel Kurulu'nda, yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin kanun teklifinin ilk beş maddesi kabul edildi. AK Parti ve MHP'nin oylarıyla kabul edilen değişiklik önergesiyle, fonlarını satmak için talimat vermesine rağmen işlemleri tamamlanamayan yatırımcılar da tasfiye kapsamına alındı. Muhalefet, düzenlemenin 200 ila 250 bin kişinin alacak haklarını etkileyebileceğini savundu.
BMM Plan ve Bütçe Komisyonu raporu ise kişi başına öngörülen 1 milyon liralık ödemenin garanti değil, fonların mevcut varlıklarıyla sınırlı bir ara ödeme olduğunu ortaya koydu.
TBMM Genel Kurulu, TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanarak, 294 sıra sayılı “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi”nin ilk beş maddesini görüştü.
Görüşmelerde, fonların tasfiye yöntemi, yatırımcılara yapılacak ödemeler, satış talimatları tamamlanamayan kişilerin hukuki durumu ve denetim kurumlarının sorumluluğu tartışıldı.
Özellikle teklifin üçüncü maddesine AK Parti tarafından verilen ve MHP'nin desteğiyle kabul edilen değişiklik önergesi, iktidar ile muhalefet arasında görüş ayrılığına yol açtı.
Satış talimatı veren yatırımcılar da tasfiye kapsamında
Kabul edilen önergeye göre, 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) fon paylarını satmak için talimat veren ancak ilgili fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle işlemleri tamamlanamayan yatırımcılar da fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye hükümlerine tabi olacak.
Önergenin gerekçesinde, söz konusu yatırımcıların paylarının TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı'nda bulunduğu, düzenlemeyle bu kişilerin hukuki statülerinin açıklığa kavuşturulmasının amaçlandığı belirtildi.
Muhalefet partileri ise satış talimatı vermiş yatırımcıların alacak haklarının bu düzenlemeyle zayıflatılabileceğini savundu.
Muhalefetten 200 ila 250 bin yatırımcı uyarısı
YENİ Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, önergenin yaklaşık 250 bin yatırımcıyı ilgilendirdiğini ileri sürerek, satış talimatlarının sonuçlandırılmamasından yatırımcıların sorumlu tutulamayacağını söyledi.
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay da düzenlemeden en az 200 bin kişinin etkilenebileceğini belirtti.
Muhalefet temsilcileri, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 79'uncu maddesinde yer alan “takasın kesinliği” ilkesini hatırlatarak, satış ve ödeme işlemlerinin hukuki durumuna ilişkin düzenlemenin yeni mağduriyetlere yol açabileceği görüşünü dile getirdi.
CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, önergenin yeterli etki analizi yapılmadan Genel Kurul'a getirildiğini belirterek, ilerleyen süreçte çok sayıda davanın açılabileceğini savundu.
Yeni Yol Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen ise önergenin kaç kişiyi ve ne kadarlık alacağı etkileyeceğinin açıklanmasını istedi.
AK Parti: “Satış emri vermekle satışın tamamlanması farklı”
Muhalefetin eleştirilerine yanıt veren AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, satış emri verilmesiyle işlemin kesinleşmesinin farklı aşamalar olduğunu belirtti.
Güler, fonun temerrüde düşmesi veya fiyatın oluşmaması nedeniyle satış işleminin tamamlanamadığı durumlarda yatırımcıların hukuki konumunun belirlenmesi gerektiğini savundu.
Düzenlemenin yatırımcıların dava ve tazminat haklarını ortadan kaldırmadığını ifade eden Güler, amaçlarının tasfiye sürecinde hukuki belirlilik sağlamak olduğunu söyledi.
Bir milyon liralık ödeme hangi koşullarda yapılacak?
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunun 19 Ekim 2026 tarihli, 190 sayfalık raporunda yatırımcılara yapılması öngörülen ara ödemelerin koşulları da yer aldı.
Rapora göre, tasfiye edilen fonların mevcut varlıkları bütün yatırımcılara ödeme yapmaya yetecek ölçüde nakde dönüştürülemezse, kişi başına azami 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.
Ancak bu tutar, her yatırımcıya koşulsuz olarak ödenecek bir devlet garantisi anlamına gelmiyor.
Mevcut nakdin yetersiz kalması durumunda, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) net yatırım tutarı daha düşük olan yatırımcılardan başlayarak ödeme yapılmasına veya bütün yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek.
Yatırımcıların net yatırım tutarı, fonlara yatırdıkları ve fonlardan çektikleri paraların tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenmesi esasına göre hesaplanacak.
Bu hesaplama, yatırımcının nihai alacağını değil, nakdin yetersiz olduğu aşamada yapılabilecek ara ödemenin sınırını belirlemek amacıyla kullanılacak.
Kamu bütçesinden ödeme yapılmayacak
Komisyon raporunun dikkat çeken hükümlerinden biri de ödemelerin finansmanına ilişkin düzenleme oldu.
Teklifin genel gerekçesinde, yatırımcılara yapılacak ödemeler için kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacağı açıkça belirtildi.
Buna göre ödemelerin, tasfiye edilen fonların malvarlıklarından ve hukuki süreçler sonucunda geri kazanılan, tahsil edilen veya iade edilen tutarlardan karşılanması öngörülüyor.
Dolayısıyla yatırımcıların kayıplarının ne ölçüde karşılanabileceği, fon varlıklarının nakde dönüştürülmesine ve geri kazanım süreçlerinin sonuçlarına bağlı olacak.
Abdullah Güler: “Yüzde 100 olur mu, olmaz mı bilemem”
Genel Kurul'daki görüşmelerde ara ödemelere ilişkin açıklama yapan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, yatırımcılara öncelikle birer milyon lira ödeme yapılmasının hedeflendiğini söyledi.
Ancak fonların tasfiye edilmesinden elde edilecek kaynakların bütün yatırımcıların alacaklarını karşılayıp karşılamayacağı konusunda kesin bir güvence veremedi.
Güler, “Yüzde 100 olur mu, olmaz mı bilemem” ifadelerini kullanarak, ödemelerin fon varlıklarının değerine ve tasfiye sürecinin sonuçlarına bağlı olduğunu belirtti.
DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan ise kamuoyunda her mağdura bir milyon lira ödeneceği yönünde beklenti oluşturulduğunu ancak düzenlemenin bunu garanti etmediğini savundu.
Ayan, emekli ikramiyelerini, kıdem tazminatlarını ve aile birikimlerini fonlara yatıran vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesini istedi.
455 bin yatırımcıdan yaklaşık 46 binine ödeme yapıldı
Genel Kurul görüşmelerinde fon krizinin boyutlarına ilişkin veriler de paylaşıldı.
MHP Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, tasfiye kapsamındaki 131 yatırım fonunda toplam 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunduğunu açıkladı.
Kalaycı'nın verdiği bilgilere göre, 30 Eylül 2026 tarihli SPK kararı çerçevesinde 66 fonun tasfiyesi tamamlandı ve 45 bin 747 kişiye toplam 40,8 milyar lira ödeme yapıldı.
Tasfiye süreci devam eden fon sayısının ise 65 olduğu belirtildi.
Bu veriler, fon krizinden etkilenen yatırımcıların tamamına ödeme yapılmadığını gösterirken, tasfiyesi devam eden fonlarda ne kadar kaynağın geri kazanılabileceği henüz kesinleşmiş değil.
Olağan dışı kazançların iadesi gönüllülük esasına dayanıyor
Kanun teklifinde fonlardan olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde eden kişilere yönelik düzenlemeler de bulunuyor.
Komisyon raporuna göre, gerçeğe aykırı değerler üzerinden fonlardan çıkış yapan veya fiyatları gerçeğe aykırı oluşan paylardan olağan getirinin üzerinde kazanç sağlayan kişilerin, belirli hesaplamalara göre tespit edilecek fazla kazançlarını gönüllü olarak iade edebilmeleri öngörülüyor.
Bununla birlikte gönüllü iade mekanizmasının, ilgili kişilerin hukuki veya cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı belirtiliyor.
TİP İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil, 214 kişinin fonlardan yaklaşık 200 milyar lira kazanç elde ettiği yönündeki açıklamalara dikkat çekerek, yüksek kazanç sağlayan kişilerin kimliklerinin açıklanmasını istedi.
Söz konusu rakamlar Kadıgil'in Meclis konuşmasında dile getirdiği iddialar olup bağımsız olarak doğrulanmış bir kazanç listesi niteliği taşımıyor.
Denetim kurumlarının sorumluluğu tartışıldı
Görüşmelerde fon krizinin ortaya çıkmasında denetim mekanizmalarının rolü de gündeme geldi.
CHP Tekirdağ Milletvekili Nurten Yontar, küçük yatırımcıların birikimlerini korumaya çalışırken kayıplarla karşılaştığını belirterek denetim kurumlarının sorumluluğunun araştırılmasını istedi.
İYİ Parti Denizli Milletvekili Yasin Öztürk ise düzenlemenin yalnızca belirli fonları kapsadığını, gelecekte yaşanabilecek benzer krizler için kalıcı bir koruma sistemi oluşturmadığını savundu.
Plan ve Bütçe Komisyonu raporunda da denetimlerin zamanlaması, olağan dışı fiyat hareketleri, tasfiye yöntemleri ve kamu görevlilerinin sorumluluğuna ilişkin milletvekillerinin eleştirilerine yer verildi.
Teklifte, fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve sorumlulardan tahsilat yapılması için SPK ile Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) görev üstlenmesi öngörülüyor.
İlk beş madde kabul edildi, teklifin görüşmeleri sürecek
TBMM Genel Kurulu'nda, yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin kanun teklifinin ilk beş maddesi kabul edildi.
AK Parti tarafından üçüncü maddeye verilen değişiklik önergesi de MHP'nin desteğiyle kabul edilerek teklif metnine eklendi.
Teklifin tümü henüz yasalaşmadı.
Düzenlemenin yasama sürecinin tamamlanmasının ardından ara ödemelerin uygulama esasları, satış talimatları sonuçlanmayan yatırımcıların hukuki durumu ve fonlardan geri kazanılacak kaynakların büyüklüğü belirleyici olacak.
Kaynak: TBMM Genel Kurul görüşmeleri ve 294 sıra sayılı Plan ve Bütçe Komisyonu raporu
Kaynak: ANKA Berfin BAYIR