Erdoğan'dan üniversitelere yapay zekâ uyarısı: "İnsan faktörü giderek azalıyor"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2026-2027 Yükseköğretim Akademik Yıl Açılış Töreni'nde yapay zekânın üniversitelerde bilgiye erişimi kolaylaştırırken araştırma sürecindeki emeği ve sorgulamayı geri plana itebildiğini söyledi. Üniversitelere öğretim yöntemlerini yeni teknolojilere göre yeniden değerlendirme çağrısı yapan Erdoğan, 7 ilde başlayacak yeni mesleki eğitim modelinin 185 programda 120 bin öğrenciyi kapsayacağını da açıkladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde düzenlenen 2026-2027 Yükseköğretim Akademik Yıl Açılış Töreni'nde üniversitelerin geleceğinden yapay zekâya, gençlerin istihdamından yükseköğretimin yaygınlaştırılmasına kadar birçok başlıkta açıklamalarda bulundu. Yapıştırılan metin

Konuşmasının dikkat çeken bölümlerinden biri, yapay zekânın üniversite eğitimi ve akademik araştırmalar üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmeleri oldu.

Erdoğan, üniversitelerin geçmişte ağırlıklı olarak mevcut bilgiyi aktaran kurumlar olduğunu, zamanla araştırma ve toplumsal katkı işlevlerinin de bu yapıya eklendiğini belirtti. Yapay zekâdaki hızlı gelişmelerin ise yükseköğretim açısından yeni sorunları beraberinde getirdiğini söyledi. 

“Araştırma sürecinde sarf edilen emek büyük oranda devre dışı kaldı”

Bilgiye erişimin yapay zekâ modelleri sayesinde hiç olmadığı kadar kolaylaştığına dikkat çeken Erdoğan, bu kolaylığın akademik araştırma alışkanlıkları açısından oluşturabileceği risklere işaret etti.

Erdoğan, “Kaynağa ve bilgiye yapay zekâ modelleri üzerinden ulaşmak, araştırma sürecinde sarf edilen emeği de büyük oranda devre dışı bırakmıştır” dedi.

Bilginin farklı kaynaklarla karşılaştırılması, sorgulanması ve rasyonel değerlendirmeye tabi tutulmasının öneminin giderek azaldığını savunan Erdoğan, araştırma sürecindeki çabanın değerinin unutulmaması gerektiğini söyledi. 

Cumhurbaşkanı, akademik süreçlerde insan faktörünün giderek azalmasının başka bir risk oluşturduğunu belirterek, yapay zekâ tarafından sunulan bilgilerin doğruluğu ve kullanılan kaynakların güvenilirliği konusunda da soru işaretleri bulunduğunu ifade etti.

Öğrenci-akademisyen ilişkisinin yalnızca bilgi aktarımından oluşmadığını vurgulayan Erdoğan, akademisyenin öğrenciye bilimsel kültür kazandırdığını, eksiklerini tespit ettiğini ve gerektiğinde yeni araştırmalara yönlendirdiğini söyledi.

Erdoğan, “Şayet burada ana aktör insan olmazsa aktarılan bilgi de sağlıklı ve kalıcı olmaz” diyerek üniversitelere yapay zekâ ve yeni teknolojiler karşısında öğretim yöntemlerini yeniden değerlendirme çağrısında bulundu. 

120 bin öğrenciyi kapsayacak yeni model

Konuşmanın bir diğer önemli başlığı üniversite eğitimi ile istihdam arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi oldu.

Erdoğan, yükseköğretimde kalıcı çözüm bekleyen konuların başında reel sektörün ihtiyaçlarıyla uyumlu bir sistemin ülke genelinde yaygınlaştırılmasının geldiğini söyledi.

Özellikle “ne eğitimde ne istihdamda” olarak tanımlanan gençlerin sayısının azaltılması gerektiğini belirten Erdoğan, eğitimini tamamlayan gençlerin üretim ve istihdamda daha fazla yer almasının Türkiye açısından önemli bir potansiyel oluşturacağını ifade etti. 

Bu kapsamda yeni uygulamanın ayrıntılarını da açıkladı.

Erdoğan, 2018'de başlatılan Organize Sanayi Bölgesi Meslek Yüksekokulları Projesi'nde yüzde 90'a varan istihdam oranlarına ulaşıldığını belirterek, “İşletmede Mesleki Eğitim Modeli”nin İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli, Konya ve Gaziantep'te pilot olarak başlatılacağını söyledi.

İlk aşamada 185 mesleki ön lisans programındaki 120 bin öğrencinin modele dahil edilmesi planlanıyor. 

Üniversite sayısı 208'e ulaştı

Erdoğan, hükümetlerinin son 24 yıldaki yükseköğretim politikalarına ilişkin rakamlar da paylaştı.

Göreve geldiklerinde 76 olan üniversite sayısının 208'e, 190 olan yurt sayısının 877'ye, 182 bin olan yurt yatak kapasitesinin ise 1 milyona yükseldiğini belirtti.

Üniversitelerin Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasına yönelik eleştirilere de yanıt veren Erdoğan, yükseköğretime erişimin farklı gelir gruplarındaki öğrenciler için kolaylaştırıldığını savundu.

Üniversite harçlarının kaldırılması, bursların artırılması ve üniversite ile yurt altyapılarının geliştirilmesini bu politikanın parçaları arasında gösterdi. Yapıştırılan metin

Erdoğan ayrıca üniversite öğrencilerinin aylık 1.600 liraya barınma imkânından yararlandığını ve iki öğün yemeğin ücretsiz verildiğini söyledi. 

“Yanlış varsa düzeltilir, noksan varsa tamamlanır”

Erdoğan, her şehre üniversite açılması ve Türkiye'deki üniversitelerin uluslararası öğrencilere açılmasına yönelik eleştirileri de değerlendirdi.

Sistemde eksiklikler ve bazı imkânların kötüye kullanıldığı örnekler bulunabileceğini kabul eden Erdoğan, bunların yükseköğretimin yaygınlaştırılması politikasının tamamının eleştirilmesi için gerekçe oluşturmadığını savundu.

“Yanlış varsa düzeltilir, noksan varsa tamamlanır. Hata yapan, istismar eden, verilen imkânları kötüye kullanan varsa bunların da hesabı sorulur” diyen Erdoğan, sistemi geliştirmeye yönelik yapıcı eleştirilere açık olduklarını söyledi. Yapıştırılan metin

Hedef dünyada ilk 100

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın paylaştığı verilere göre Türkiye'de yaklaşık 6,3 milyon yükseköğretim öğrencisi, 208 üniversite ve 190 bin akademik personel bulunuyor.

Erdoğan, Türkiye'nin makale ve derleme türündeki akademik yayın sayısında 213 ülke arasında 15'inci sırada olduğunu; araştırma üniversitelerinin nitelikli yayın oranının ise yüzde 79 ile OECD ortalamasına ulaştığını söyledi.

2026'da Türkiye'den iki üniversitenin ilk 300'e, toplam altı üniversitenin ise dünyanın ilk 500 üniversitesi arasına girdiğini belirten Erdoğan, orta vadeli hedefi de açıkladı:

En az iki Türk üniversitesinin dünyanın ilk 100 üniversitesi arasına girmesi. 

Erdoğan, üniversitelerden yalnızca yayın ve sıralama başarısı değil; yeni fikirler, modeller, sistemler ve teknik yenilikler geliştirmelerini de beklediklerini söyledi.

Törende ayrıca YÖK 2026 Üstün Başarı Ödülleri sahiplerine verildi. Dijital dönüşümden üniversite-sanayi iş birliğine kadar farklı kategorilerde üniversiteler ve akademisyenler ödüllendirildi.