Akın Gürlek'in Etimine üyeliği bir yıl sonra yeniden TBMM'de: Atama, istifa ve ücret sorularına yazılı yanıt verilecek

TBMM KİT Komisyonunda, Akın Gürlek'in Etimine AŞ yönetim kurulu üyeliğine ilişkin atama, istifa ve ücret iddiaları yeniden gündeme geldi. Eti Maden yönetimi sorulara yazılı yanıt vereceğini açıkladı. Görüşmelerde ayrıca son beş yılda açılan 1.387 işçi davası, kamu kuruluşunun yurt dışı şirketleri üzerinden gerçekleştirdiği satışlar, Sayıştayın yatırım ve personel yönetimine ilişkin uyarıları ile Türkiye'nin bor, lityum ve nadir toprak elementi yatırımları ele alındı.

TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Etimine AŞ ve TRBOR Bor Teknolojileri AŞ'nin 2023 ve 2024 yıllarına ait hesapları görüşüldü.

14 Ekim 2026 tarihli toplantıda kamu kuruluşlarının mali performansı, işçi hakları, Sayıştay denetimleri ve stratejik maden yatırımları gündeme gelirken, Akın Gürlek'in Etimine AŞ yönetim kurulu üyeliğine ilişkin geçmişte ortaya atılan iddialar da yeniden soruldu.

Akın Gürlek'in yönetim kurulu üyeliğine ilişkin sorular yeniden TBMM'de

Çorum Milletvekili Mehmet Tahtasız, Akın Gürlek'in İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı görevine atanmasının ardından Etimine AŞ yönetim kurulu üyeliğine ilişkin 2025 yılında başlayan tartışmaları gündeme getirdi.

Tahtasız, Gürlek'in 2 Ekim 2024'te başsavcılık görevine atanmasına rağmen 29 Kasım 2024'te Etimine AŞ yönetim kuruluna getirildiği ve yaklaşık dokuz ay bu görevden gelir elde ettiği yönündeki iddiaları hatırlattı.

Gürlek'in daha önce yaptığı açıklamada, başsavcılık görevine atanmasının ardından istifa dilekçesini sunduğunu, dilekçenin işleme alınması sonrasında şirketteki kaydının silindiğini ve bu süreçte maaş almadığını belirttiğini aktardı.

Tahtasız, Eti Maden yönetimine Gürlek'in hangi tarihlerde görev yaptığı, kaç yönetim kurulu toplantısına katıldığı, herhangi bir ücret veya başka ödeme alıp almadığı ve görevden ayrılma işleminin hangi tarihte tamamlandığı sorularını yöneltti.

Ayrıca yönetim kurulu üyeliğinin hâkim ve savcıların başka görevler üstlenmesine ilişkin anayasal ve yasal hükümlerle bağdaşıp bağdaşmadığının açıklanmasını istedi.

Eti Maden: “Yazılı olarak cevap dönüşü yapacağız”

Eti Maden Genel Müdürü Yalçın Aydın, soruların ardından yaptığı açıklamada, milletvekillerinin değerlendirme ve sorularını aldıklarını belirterek yazılı yanıt vereceklerini söyledi.

Komisyon tutanağında Gürlek'in kesin atama ve ayrılış tarihleri, toplantılara katılımı veya kendisine ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin somut bir yanıt verilmedi.

Bu nedenle iddiaların doğruluğu, kurumun sunacağı kayıt ve belgelerle açıklığa kavuşturulmayı bekliyor.

Komisyon Başkanlığı, yazılı cevap gerektiren soruların tutanağın TBMM internet sitesinde yayımlanmasından itibaren 15 gün içerisinde üyelere iletilebileceğini de hatırlattı.

Eti Maden'de 1.387 işçi davası: 352'si kurum aleyhine kesinleşti

Toplantının çalışanları ilgilendiren önemli başlıklarından biri, Eti Maden'in personel istihdamı ve taşeron işçi uygulamaları oldu.

Adana Milletvekili Orhan Sümer, son beş yılda 1.387 işçinin muvazaa iddiasıyla dava açtığını, bunlardan 352'sinin kurum aleyhine kesinleştiğini belirtti.

Sümer'in aktardığı rakamlara göre 2024 yılında söz konusu davalar nedeniyle 12,1 milyon liralık maliyet oluştu.

Sayıştay da üretimde görev yapan işçilere ilişkin personel rejiminin muvazaa sorununa yol açmayacak şekilde yeniden düzenlenmesini önerdi.

Eti Maden yönetimi, hizmet alımı yoluyla yürütülen bazı faaliyetlerin yasal ve ekonomik gerekçelere dayandığını savundu.

Bununla birlikte dava konusu işlerde çalışan personelin özel bir kanunla kadrolu işçi statüsüne alınması veya personel rejiminin yeniden düzenlenmesi için ilgili kurumlarla çalışmaların sürdürüldüğü açıklandı.

Sayıştayın önerisinin izlenmesine karar verildi.

Taşeron istihdamı ve iş güvenliği de gündeme geldi

Komisyon görüşmelerinde kadrolu ve yüklenici firma işçileri arasındaki statü farklılıkları da eleştirildi.

Milletvekilleri, üretimin temel aşamalarında görev yapan işçilerin istihdam biçiminin yeniden değerlendirilmesini istedi.

Ayrıca iş kazaları, meslek hastalıkları, işçi ölümleri ve ücret farklılıklarının ayrıntılı biçimde açıklanması talep edildi.

Kütahya Emet'teki tesislerle ilgili iş güvenliği olayları ve Eskişehir Kırka'da yaşandığı belirtilen ölümcül iş kazası hakkında yöneltilen sorular da komisyon gündemine girdi.

Bu olayların sorumluluklarına ilişkin inceleme sonuçları toplantıda ayrıntılı olarak açıklanmadı.

Eti Maden'in 2024 satış geliri 1,32 milyar dolar, 2025 geliri 1,26 milyar dolar

Eti Maden Genel Müdürü Yalçın Aydın, kuruluşun faaliyetleri ve ekonomik hedefleri hakkında bilgi verdi.

Aydın, 2024 yılında 1 milyar 320 milyon dolar satış geliri elde edildiğini, 2025 yılında ise 2 milyon 425 bin ton ürün satışı karşılığında 1 milyar 260 milyon dolar gelir sağlandığını açıkladı.

Kurumun dünya bor pazarındaki payının yüzde 61 olduğunu belirten Aydın, 2026 yılı için 2 milyon 700 bin ton satış ve 1 milyar 560 milyon dolar gelir hedeflediklerini söyledi.

2026 yılında Hazineye aktarılması planlanan temettü tutarını ise 20,2 milyar lira olarak açıkladı.

Komisyonda ayrıca Eti Maden'in 2023 yılı için yaklaşık 14,48 milyar lira, 2024 yılı için 23,21 milyar lira net kârla kapanan hesapları ibra edildi.

Bu rakamlar kurumun ülke ekonomisine katkısını ortaya koyarken, milletvekilleri satış gelirindeki gerilemenin nedenlerinin de açıklanmasını istedi.

Yurt dışı satışlar ve kamu alacakları denetim konusu oldu

Eti Maden'in yurt dışındaki şirketleri aracılığıyla gerçekleştirdiği satışlar, komisyonun dikkat çeken diğer gündemiydi.

Görüşmelerde 2024 yılında ürün satışlarının önemli bölümünün Lüksemburg, Finlandiya, ABD ve Hong Kong'daki ilişkili şirketlere gerçekleştirildiği belirtildi.

Milletvekilleri, yurt dışındaki şirketlerin kârları, yönetici ödemeleri, satış fiyatları ve kamu kuruluşunun bu şirketlerden alacaklarının nasıl denetlendiğini sordu.

Ayrıca söz konusu şirketlere ilişkin denetim raporlarının Sayıştaya sunulup sunulmadığı konusu gündeme geldi.

Bu açıklamalar, kamuya ait madenlerin uluslararası pazarlara hangi fiyatlarla ulaştırıldığı ve satışlardan elde edilen katma değerin ne kadarının Türkiye'de kaldığı sorularını öne çıkardı.

Ancak tutanakta yurt dışı satışları nedeniyle kamu zararı oluştuğuna ilişkin kesinleşmiş bir tutar açıklanmadı.

Sayıştaydan yatırım projeleri ve kamu kaynakları konusunda uyarılar

Sayıştay temsilcileri, yatırım projelerinin hazırlanması ve uygulanması sırasında ortaya çıkan ek maliyetlerin önlenmesine yönelik öneriler sundu.

İhaleyle temin edilen projelerde teknik yeterliliğin artırılması, mühendislik birimleri arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi ve projelerde sonradan yapılan değişikliklerin düzenli olarak kayıt altına alınması istendi.

Komisyonda Kırka ve Bandırma'daki yatırımların tamamlanma süreleri, bazı projelerdeki gecikmelerin ekonomik maliyetleri, doğrudan temin uygulamaları ve yüklenici firmalara uygulanan yaptırımlar da soruldu.

Milletvekilleri, olası kamu zararlarının tespit edilip edilmediğini ve tespit edilen zararların tahsil durumunu öğrenmek istedi.

Beylikova'daki nadir toprak elementleri için yabancı ortaklık sorusu

Toplantıda Türkiye'nin stratejik maden kaynaklarının değerlendirilmesi de ele alındı.

Mehmet Tahtasız, Eskişehir Beylikova'daki nadir toprak elementi sahası konusunda ABD ile herhangi bir işbirliği veya kaynak devri anlaşması yapılıp yapılmadığını sordu.

Projenin kamu eliyle yürütülme durumunun, bugüne kadar kullanılan kamu kaynaklarının ve üretim takviminin açıklanmasını istedi.

Eti Maden Genel Müdürü Aydın ise Beylikova'da yıllık 1.200 ton cevher işleme kapasiteli pilot tesisin tamamlandığını bildirdi.

Endüstriyel üretim için iki aşamalı yatırım planlandığını açıklayan Aydın, ilk aşamada konsantre nadir toprak oksitlerinin, ikinci aşamada ise ayrıştırılmış ve zenginleştirilmiş ürünlerin üretilmesinin hedeflendiğini belirtti.

Toplantıda Beylikova kaynaklarının ABD'ye devredildiğini ortaya koyan bir belge veya resmî karar açıklanmadı.

Bor atıklarından lityum üretimi: Yeni tesis hazırlığı

Eti Maden yönetimi, bor üretimi sırasında ortaya çıkan atıklardan lityum kazanılması çalışmalarında yeni aşamaya geçildiğini duyurdu.

Aydın, Eskişehir Kırka'daki yıllık 10 ton kapasiteli lityum pilot tesisinin üretime başladığını açıkladı.

Bunun yanında yıllık 600 ton lityum karbonat kapasiteli yeni tesis için sözleşme imzalandığını ve kurulum çalışmalarının başladığını bildirdi.

Lityumun batarya teknolojileri ve enerji depolama alanlarında kullanılması nedeniyle proje, Türkiye'nin yüksek katma değerli sanayi üretimi bakımından önem taşıyor.

Bor karbür üretiminde 2,5 milyon dolarlık satış

Komisyonda TRBOR Bor Teknolojileri AŞ'nin faaliyetleri de ele alındı.

Eti Maden Genel Müdürü Yalçın Aydın, Bandırma'daki yıllık bin ton kapasiteli bor karbür üretim tesisinin 2023'te faaliyete başladığını belirtti.

Şirketin 2026 yılı itibarıyla yurt içinde 25, yurt dışında 20 müşteriye ulaştığını aktaran Aydın, 45 müşteriye toplam 152 ton ürün satışı karşılığında 2,5 milyon dolar gelir elde edildiğini açıkladı.

Savunma sanayisinde kullanılan bor karbürün Türkiye'de üretiminin yaygınlaştırılması ve dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

TRBOR'un mevcut ortaklık yapısında Eti Maden'in yüzde 38, Etimine AŞ'nin yüzde 62 paya sahip olduğu bildirildi.

Etimine AŞ'nin 2023 ve 2024 hesapları zararla kapandı

Eti Maden'in yüksek kârlılığına karşılık Etimine AŞ'nin mali sonuçları da komisyon gündeminde değerlendirildi.

Sayıştay tarafından okunan sonuçlara göre Etimine AŞ, 2023 yılını yaklaşık 6 milyon lira, 2024 yılını ise yaklaşık 1,9 milyon lira net zararla tamamladı.

Burdur Milletvekili İzzet Akbulut, şirketin satış iadelerindeki ve genel yönetim giderlerindeki değişimin nedenlerini sordu.

Akbulut, şirketin esas faaliyet performansının ve gider yapısının daha ayrıntılı açıklanmasını istedi.

Gözler Eti Maden'in yazılı yanıtlarında

KİT Komisyonundaki görüşmeler, kamu kuruluşlarının yalnızca kâr ve satış performanslarıyla değil, çalışan hakları, kamu kaynaklarının kullanımı, yatırım maliyetleri ve denetim yükümlülükleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

Akın Gürlek'in Etimine AŞ yönetim kurulu üyeliğine ilişkin iddialar başta olmak üzere işçi davaları, yurt dışı şirketlerin denetimi, ihale uygulamaları ve stratejik maden projeleri hakkındaki soruların önemli bölümü yazılı yanıt bekliyor.

Eti Maden yönetiminin komisyona sunacağı açıklamalar, özellikle atama ve ücret kayıtlarının, kamu harcamalarının ve tamamlanması planlanan yatırımların daha ayrıntılı incelenebilmesi açısından belirleyici olacak.

Kaynak: TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu, 14 Ekim 2026 tarihli Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Etimine AŞ ve TRBOR Bor Teknolojileri AŞ görüşme tutanağı.