ABD İran liderlerine vize verdi, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'a vermedi

ABD yönetimi, İran'la savaşın sürdüğü bir dönemde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve Tahran'ın çekirdek heyetinin gelecek hafta New York'ta yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu üst düzey toplantılarına katılabilmesi için vize verilmesini onayladı. Washington'ın kararı, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve beraberindeki heyete vize verilmemesinin hemen ardından geldi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran’ın üst düzey heyetinin New York’ta yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftasına katılmasına izin verileceğini açıkladı.

Reuters ve Associated Press’in aktardığına göre vize verilen isimler arasında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de bulunuyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, kararın Birleşmiş Milletler’e ev sahipliği yapan ülke olarak Washington’ın yükümlülükleri doğrultusunda alındığını bildirdi.

İran heyetine seyahat kısıtlamaları uygulanacak

İranlı yetkililerin ABD’ye girişine izin verilmesine rağmen heyetin New York’taki hareket alanı sınırlı olacak.

ABD yönetimi, İran heyetine seyahat kısıtlamaları uygulanacağını ve bazı alışveriş faaliyetlerine de sınırlama getirileceğini açıkladı. Associated Press’e göre İranlı delegelerin lüks ürün satın almaları da kısıtlanacak.

İran vatandaşlarına yönelik genel ABD vize kısıtlamaları devam ederken diplomatik ve resmi seyahatler için belirli istisnalar bulunuyor.

Karar İran savaşı sürerken geldi

Vize kararı, ABD ile İran arasındaki savaşın devam ettiği ve tarafların aynı zamanda çatışmayı sona erdirmeye yönelik aralıklı temaslarını sürdürdüğü bir dönemde alındı.

Reuters, Washington ve Tahran’ın halen savaş halinde olduğunu ancak çatışmanın sona erdirilmesine yönelik zaman zaman görüşmeler gerçekleştirildiğini bildiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump da 16 Eylül’de yaptığı açıklamada savaşın sona yaklaşmasını umduğunu söylemişti. Trump’ın gelecek hafta BM Genel Kurulu kapsamında Körfez ülkelerinin liderleriyle İran savaşı ve savaş sonrası düzen konusunda görüşmeler yapması bekleniyor.

Pezeşkiyan BM Genel Kurulu’nda konuşacak

BM Genel Kurulu’nun 81’inci dönem yüksek düzeyli görüşmeleri gelecek hafta başlayacak.

Reuters’a göre Pezeşkiyan, Genel Kurul’da konuşması beklenen liderler arasında bulunuyor. Toplantıların gündeminde ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın yanı sıra Ukrayna savaşı, İsrail-Filistin meselesi, Sudan ve yapay zekâ gibi başlıklar yer alacak.

Pezeşkiyan’ın New York ziyareti, çatışmalar başladıktan sonra ABD topraklarında yapacağı en dikkat çekici diplomatik temaslardan biri olacak.

Mahmud Abbas’a ise vize verilmedi

Washington’ın İran heyetine vize verme kararı, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistin heyetine vize verilmemesiyle dikkat çekici bir karşıtlık oluşturdu.

ABD yönetimi, Abbas ve yaklaşık 80 Filistinli yetkilinin BM Genel Kurulu toplantılarına katılmak üzere ABD’ye girişine izin vermedi. Washington bu kararın gerekçeleri arasında Filistin yönetiminin İsrail’e karşı uluslararası hukuk kurumlarında yürüttüğü girişimleri ve bazı diğer siyasi anlaşmazlıkları gösterdi. Filistin tarafı ise kararı eleştirdi.

Abbas Genel Kurul’a video mesajıyla katılacak

ABD’nin vize vermemesinin ardından Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Mahmud Abbas’ın toplantılara uzaktan katılmasına izin verdi.

Genel Kurul’da yapılan oylamada Abbas’ın önceden kaydedilmiş video mesajıyla hitap etmesine olanak sağlayan karar 152 oyla kabul edildi. Üç ülke karşı oy kullanırken dört ülke çekimser kaldı.

Karar, Abbas ve bazı üst düzey Filistinli yetkililerin gelecek yıl içinde ABD’ye girişlerinin engellenmesi halinde diğer BM etkinliklerine de uzaktan katılabilmelerine imkan tanıyor.

Aynı hafta İran konusunda BM’de başka gerilimler de yaşandı

BM Genel Kurulu öncesinde İran dosyası Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde de gerilime neden oldu.

Rusya ve Çin, İran’a yönelik yaptırımların uygulanmasını takip eden BM uzman grubunun görev süresinin uzatılmasını öngören ABD destekli tasarıyı veto etti. Tasarı 11 ülkenin desteğini almasına rağmen Rusya ve Çin’in vetoları nedeniyle kabul edilmedi.

Aynı gün BM’ye bağlı bir araştırma misyonu da İran savaşı sırasında ABD’nin bazı saldırılarında savaş suçu işlendiğine inanmak için makul gerekçeler bulunduğunu, İran yönetiminin ise protestoculara yönelik uygulamalarının insanlığa karşı suç oluşturmuş olabileceğini bildirdi. Hem Washington hem de Tahran daha önce kendilerine yönelik benzer suçlamaları reddetmişti.

New York, İran diplomasisinin merkezine dönüşebilir

Pezeşkiyan ve Erakçi’ye vize verilmesi, doğrudan bir ABD-İran müzakeresinin yapılacağı anlamına gelmiyor.

Ancak İran Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı’nın New York’ta bulunacak olması; Körfez ülkelerinin liderleri, Avrupalı devletler ve diğer arabulucu ülkeler açısından diplomatik temasların artmasına imkan sağlayabilir.

Bu nedenle gelecek haftaki BM Genel Kurulu, İran savaşının askeri boyutunun yanında olası ateşkes, Hürmüz Boğazı’nın geleceği, yaptırımlar ve savaş sonrası bölgesel düzen tartışmalarının da merkezlerinden biri olmaya aday görünüyor.

Karşı Sav Haber Merkezi